Imindeni yabahola kancane ayisakuthengi ukudla okwanele – ucwaningo
YINTATHELI YOMBELE
KUSINDA kwehlela emindenini yaseNingizimu Afrika njengoba izindleko zempilo zenza kubenzima ukuthenga igrosa enomsoco. Ucwaningo olusha lwePietermaritzburg Economic Justice and Dignity Group luthole ukuthi ukudla kuyabiza.
Kulolu cwaningo lwangoMeyi, ukudla komndeni onamalungu amane kuwuR3 795,23, okomndeni onamalungu amahlanu kuwuR4 797,12 kanti okomndeni wabantu abayisikhombisa kubiza uR6 634,22.
Loku kusho ukuthi imindeni yabantu abahola kancane ayikutholi konke ukudla okunomsoco ofanele ukukudla ngenyanga.
Ucwaningo luthole ukuthi ngoMeyi igrosa yomndeni ibiwuR5 479,25, okusho ukuthi inyuke ngoR27,17 kwazise ngo-Ephreli yayiwuR5 452,09.
Kuzokhumbuleka ukuthi izisebenzi ezihola kancane ezihola uR30.23 ngehora zithola umholo owuR5 078,64 ngenyanga uma zisebenze izinsuku eziwu-21.
Ucwaningo luthole ukuthi iholo lesisebenzi esisodwa esimnyama londla umndeni wabantu abane kanti izisebenzi zisebenzisa imali yazo ukukhokhela ugesi, zigibele okuthatha imali ewuR2 781,85. Zisala noR2 054,95 uma sezikhokhele ugesi zathatha nemali yokugibela. Kusho ukuthi kusala imali encane yokuthenga ukudla.
FUNDA NALAPHA: Amanani okudla ehlile ngoDisemba – inkomba yamandla okuthenga
Njengoba imali yokugibela inyuke ngoR2 nangoR5 ezindaweni eziningi kusho ukuthi iloku incipha njalo imali yabantu abahola kancane.
Ekudleni okubhekiwe kuvela ukuthi amaveji nokudla okuqinile okubalwa impuphu amanani akho anyukile kwathi amanani ezithelo nawenyama ehla.
Ekudleni okunyuke ngaphezu kwango-5% kukhona u-anyanisi onyuke ngo-7%, utamatsi onyuke ngo-11%, ukherothi onyuke ngo-9%, i-butternut enyuke ngo-9% neklabishi elinyuke ngo-11%.
Ukudla okunyuke ngo-2% yimpuphu, uflawa, ubisi oluyimpuphu, ubhontshisi osethinini, ujamu noshukela omhlophe. Okunyuke ngo-4% usawoti, itiye, ufishi osethinini, kokunyuke ngo-3% kukhona isibindi senkukhu nespinashi.
Ukudla okwehle ngo-5% kukhona ama-aphula ehle ngo-7% nama-orintshi ehle ngo-21%.
Ekudleni okwehle ngaphezu kwango-2% kukhona ubhontshisi owehle ngo-4%, amazambane ehle ngo-3%, isobho elehle ngo-3%, ubisi olwehle ngo-4%, amanqina enkukhu ehle ngo-4%, inyama yenkomo eyehle ngo-4%, usu lwenkomo olwehle ngo-4% nobhanana owehle ngo-4%.
Ucwaningo luveza ukuthi igrosa yaseGoli inyuke ngoR56,68, eyaseCape Town ngoR54,68, eyaseMgungundlovu ngoR47,62, eyaseMtubatuba inyuke ngoR73,67, kwathi eyaseMthatha yanyuka ngoR175,76. Igrosa yaseThekwini yehle ngoR142,77, kwathi eyaseSpringbok yehla ngoR52,19 kule nyanga.

