Ungqongqoshe womNyango kaGesi nezamaNdla uDkt uKgosientsho Ramokgopa ubonane nemboni ezimele ukuyichazela ngezinguquko asezenzile e-Eskom ngeledlule. Isithombe: Sithunyelwe

Ukubambisana kuletha inqubekelaphambili kodwa izinguquko zikagesi zidinga ukusheshiswa, kuloba uBusi Mavuso 

ENYE yezinto ezinhle ngohulumeni wobumbano wukuthi ongqongqoshe abakunqeni ukuxoxisana nosomabhizinisi. Ukuqonda kangcono izidingo nezinjongo zethu kungasisiza sonke ukwenza inqubekelaphambili. 

Ngesonto elidlule, sibenenhlanhla yokuvakashelwa wungqongqoshe womNyango kaGesi nezamaNdla uDkt uKgosientsho Ramokgopa okhulume namalungu ethu ngokuguqula ugesi.

Phakathi nale nyanga sizovakashelwa wugqongqoshe wezoHwebo, iziMboni nokuNcintisana uMnu uParks Tau nomlingani wakhe ungqongqoshe weziNdaba zangaPhandle uMnu uRonald Lamola. 

Le minyango ngeminye yebambe iqhaza elibalulekile ekutheni indawo amabhizinisi asebenzela kuyona injani nokukwazi kwabo ukutshala imali nokukhula.  

Umthetho oyisisekelo semboni kagesi encintisanayo usukhona. UmThetho oLawula uGesi ochitshiyelwe wenza ukuthi i-Eskom ihlukaniseke kathathu, kubeyinkampani yokuphehla, eyokuhambisa nokusabalalisa ugesi, okuqeda ukukhonya kwale nkampani osekunqinde ikusasa lale mboni. 

Okubalulekile kakhulu wukuthi i-Independent Transmission Project Office isisunguliwe futhi izongenisa izigidi zemali ezotshalwa yimboni ezimele, okuzoqala ngolayini abasha abayibanga elingamakhilomitha awu-1 164 okuzophendla indlela kagesi owu-3 200MW kagesi ovuselelwayo eNyakatho naseNtshonalanga Kapa.  

FUNDA NALAPHA: https://www.umbele.co.za/2023/03/07/amehlo-athe-njo-kungqongqoshe-obheke-umnyango-kagesi-umnotho-uthwele-kanzima-nezikhamuzi-zikhala-mihla-namalanga-intatheli-yombele-iyabika/

Njengoba ugesi we-Eskom usucela ku-65% futhi usuqala nokutholakala oqhamuka eMedupi naseKoeberg, akusekubi kangako, okusho ukuthi yilona thuba lokwenza izinguquko ngendlela efanele. Nokho kukhona esingakulungisa kalula uma singaxazulula ukubambezeleka kwezinto.

Imibango eqhubekayo ngokukwazi ukusebenzisa ingqalasizinda ekhona ivimba imisebenzi kagesi ovuselelwayo futhi kuvimba abadayisa ugesi ukuthi babambe iqhaza, okuhlehlisela emuva ukuncintisana esizama ukukwakha.

Abanye abadayisi basengozini yokulahlekelwa ngamakhasimende eYurophu esikhathini esingangonyaka ngenxa yezinguquko ezenziwayo mayelana nesisi esingcolisa umoya ekubeni thina sihluleka ukukhipha izitifiketi zikagesi ovuselelwayo ngokushesha. 

Ukuzibophezela kukangqongqoshe ekutheni usihlalo webhodi leNational Energy Regulator of South Africa kubenguyena ohola uhlelo lokuthola isixazululo semithetho ethinta ukusebenzisa ingqalasizinda kuyicebo eliphathekayo esingakwazi nokubheka ukuthi liqhubeka kanjani.

Inselelo enkulu esibhekene nayo ijulile. Omasipala bakweleta i-Eskom ngaphezu kukaR110 billion, ekubeni amakhasimende akweleta omasipala ngaphezu kukaR370bn, nokuyinkinga ebeka engcupheni ukusebenza kwako konke loku. 

Bangaphezu kuka-95% omasipala abangenabo onjiniyela bakagesi abaqeqeshiwe, nokwenza bangakwazi kahle ukungenisa imali, ukunakekela ingqalasizinda nokuhlelela ukukhula. 

Indlela esisabalalisa ngayo ugesi ayisebenzi futhi izinto ezihlukene esezenziwe ukulungisa umkhuba wokungakhokhi zihlulekile ukuxazulula le nkinga.  

Njengoba echazile uRamokgopa, i-Eskom kufanele iphakele izigidi zabantu abahlwempu eNingizimu Afrika kodwa kudinga ukukhokhelwa ngendlela ehlelekile, hhayi lena esetshenziswayo okwamanje.  

Izivumelwano ezihlanganiswayo nenkampani entsha yokusabalalisa ugesi, iDistribution Agency, zingakulungisa loku kodwa indlela okwenziwa ngayo kudinga kubanjiswane ngendlela esiyenze ukuthi ukusebenzisana kwethu ngogesi kubeyimpumelelo.  

Ungqongqoshe uvumile ukuthi kukhona lapho kushayisana khona phakathi kwesidingo sokuphuthumisa umsebenzi nokuthi uma usuwenziwa kubewumsebenzi osezingeni eliphezulu. Ukutotoba kwezinto kuletha ingozi yokwehlisa umdlandla okhona kubatshalimali kodwa futhi ukwenza izinguquko kuxhanyazelwa kungabhedisa izinto.

Umyalezo wakhe ubucacile: uhulumeni uyakuqonda ukuphuthuma kwesimo kodwa futhi uyazi ukuthi izinguquko ezinqala zithatha isikhathi. Kunzima ukubhalansisa lezi zinto kodwa kuyenzeka ngokubambisana. Into enginika ithemba wukuthi ukusebenzisana kwethu sekushintshile. 

Ungqongqoshe ulibeke ngembaba elokuthi amabhizinisi “amqoka endabeni kagesi” futhi ulamukelile usizo lwethu olufaka ukulekelela ngabantu abanamakhono ukuze kubenabantu abanele abenza umsebenzi futhi abawaziyo.  

Yize uhlelo lokuthumela ugesi oluzimele ngokugcwele lungathatha iminyaka kodwa zikhona izinto esingazisheshisa njengokuxazulula imithetho elawula ukuthi wubani okwazi ukusebenzisa inggqalasizinda nokwandisa onjiniyela komasipala. 

Lezi yizinto okungabanjiswana kalula ngazo kusetshenziswa amakhono amabhizinisi nokuphatha kukahulumeni ukuze kutholakale imiphumela ngokushesha. 

Loku kubambisana sekuthele izithelo kuhulumeni wonke, kungabeyisemNyangweni wezaseKhaya kuya eMfundweni eyiSisekelo. Njengoba uhulumeni uzogxila kakhulu komasipala, sikulungele ukulekelela ngamakhono nangolwazi esinalo lapho kudingeka khona. 

Angingabazi ukuthi singakwazi ukuwugcina umgqigqo. Indlela uRamokgopa axoxisane ngayo nathi iyatshengisa ukuthi osomabhizinisi bathathwa njengabantu okungabanjiswana nabo ukuxazulula izinkinga ezinqala. Sihle isisekelo futhi sinobufakazi bokuthi ukusebenzisana kuyaphumelela futhi indlela icacile yize isikhathi singabuye sisihluthule kancane.

Inselelo eyodwa ebhekene nohulumeni namabhizinisi yindlela okuhwetshelwana ngayo namanye amazwe. Umhlangano kule nyanga nongqongqoshe bezoHwebo, iziMboni nokuBambisana nabaholi bakwamanye amazwe uzobayithuba elihle lokubheka ukuthi singabambisana kanjani ukubhekana nale ngcindezi ekhona. 

Leli sonto lizobamqoka njengoba iMelika kulindeleke ukuthi ibuyele ekuhlawuliseni imikhiqizo yethu intela ewu-30%. Lo hulumeni ukuqinisekisile loku.

Inselelo wukugxila kwesikwazi ukukulawula bese senza izinqumo ezizothela izithelo futhi sisebenzise amathuba akhona okuhweba. 

Iyinselelo enkulu indaba yokuhwebelana kwethu neMelika kodwa idinga ukuthi sibambisane njengoba senzile ngendaba kagesi.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Podcasts

Inqolobane

You cannot copy content of this page