Amehlo omhlaba azobe ethe njo kwiNingizimu Afrika njengoba ukukleliswa kabusha kuqinisekisa izinguquko ezenzekayo, kuloba uBusi Mavuso
YISONTO elikhulu leli eNingizimu Afrika, njengoba kubuthene abaholi abahlukene bakwamanye amazwe amakhulu emhlabeni emihlanganweni yeG20 futhi osomabhizinisi bazohlangana engqungqutheleni iB20.
Loku kwenzeka iNingizimu Afrika isanda kuphuculwa indlela ekleliswe ngayo yiS&P Global iyisusa kuBB-, yayibeka kuBB, okusho ukuthi kuhle okulindeleke ezweni. Lena ngenye yezinye izinkampani ezibuyekeza indlela amazwe akhokha ngayo izikweletu zawo.
Yinto lena eletha ithuba nobufakazi obutshengisa umhlaba ukuthi iNingizimu Afrika ivukile. Sinohulumeni osuqala futhi ukulawula isimo somnotho futhi ushintsha izinto ngendlela ezizosimamisa futhi ikhulise umnotho.
ISabelomali saphakathi nonyaka wezimali i-Medium-Term Budget Policy Statement (i-MTBPS), esethulwe ngesonto elidlule, sitshengise ukuphatha ngendlela imali njengoba umNyango weziMali uzokwenza inzuzo emalini engenayo ikangabanjwa inzalo.
FUNDA NALAPHA: https://www.umbele.co.za/2025/11/12/okuzokwenzeka-ngesikweletu-seningizimu-afrika-kuletha-ithemba-isikhulu-seblsa/
Sinemboni yezimali eqaphe ngeso lokhozi ukuthi kungenziwa umathanda nosekugeze igama lethu kwiFinancial Action Task Force. Ukuphuma kwethu ohlwini lwamazwe athathwa njengangenamithetho eqinile yokugada abantu abashushumbisa imali nabaxhasa abashokobezi, i-grey list ngo-Okthoba kutshengisa ukuthi uyabonakala umsebenzi esiwenzile ukuqinisa le mithetho.
Loku akusho ukushintsha komthetho kuphela kodwa kubalulekile ekuheheni kwethu abatshalimali nokukwazi ukubamba iqhaza ngokuphelele embonini yezimali emhlabeni jikelele.
Kuleli sonto sizokwazi ukuxoxisana nomhlaba ngomsebenzi omuhle esesiwenzile ukuphucula imigomo njengoba kuyithina usihlalo weG20. Yize iG20 iqhubeka kunemidonsiswano emazweni omhlaba ebesingafisa ukuthi ngabe awukho, iNingizimu Afrika isiphathe kahle lesi simo.
Uhulumeni waseMelika, oholwa wumengameli uDonald Trump, uthe ngeke ulithumele ithimba yize bekhona abanye abaholi bakuleliya zwe abazofika. Kubi loko ikakhulu ngoba iMelika yiyona ezoba wusihlalo weG20 ngonyaka ozayo.
Nokho futhi kutshengisa kahle kamhlophe kubaholi bepolitiki abezayo ukuthi kungani kufanele kusukunywe ukuvikela imithetho amazwe ahwebelana ngayo nokuthi kumqoka kangakanani ekusimameni komhlaba.
La mazwe azohlangana azoba nethuba lokuseka izisombululo ezizonciphisa umonakalo odalwa yintela ebanjwa ezimpahleni ekhokhiswa amazwe amaningi. I-G20 isewumbuthano omkhulu obalulekile owenza iminotho emikhulu emhlabeni ikwazi ukuxoxisana ngokuthi kufanele ishintshwe kanjani imithetho ukubonelela wonke amazwe nokuqinisekisa impumelelo yawo wonke umuntu.
I-Business Leadership South Africa (iBLSA) neBusiness Unity South Africa (iBusa) bawosihlalo ababambisene ohlelweni lweB20, uphiko lwamabhizinisi lweG20, oluqale ngoMashi. Kusukela ngaleso sikhathi, amakomiti ayisishiyagalombili aholwa ngosomabhizinisi abadala eNingizimu Afrika asehlanganise iziphakamiso ezizobhekwa yiG20.
Uma kubhekwa ingqikithi yeG20 kulo nyaka ethi “Ukukhulisa umnotho ngokufaka wonke umuntu, impumelelo nokubambisana emhlabeni”, i-20 ihlanganise iziphakamiso eziwu-30 eziqhamuke kuwo wonke amakomiti. Lezi ziphakamiso zengamele yonke into kusukela ekuguquleni izinto ngobuchwepheshe kuye kwezemisebenzi, ezemfundo, ukuphucula indlela umhlaba ohwebelana ngayo kuya ekukhokheleni ingqalasizinda nokuphatha izikweletu.
Iziphakamiso zigxile ekushintsheleni kugesi ohlanzekile, ukuqhamuka nezinto ezintsha kwezolimo nokukhula kwezimboni e-Afrika. Eziningi zizama ukuxazulula ukuphazamiseka kwezohwebo ezone kakhulu eNingizimu Afrika njengoba iHhovisi likaMengameli liphakamisa ukuthi kudingeka izivumelwano ezintsha zokuhweba nokutshala imali e-Afrika nokungamela ukuhweba ngendlela ebheka ukuguquguquka kwesimo sezulu.
Okubalulekile kakhulu, iziphakamiso zeB20 ziyazwakala futhi azenziwanga kugxambukela osopolitiki abaphazamise iG20. Zihambisana nobufakazi futhi kunezindlela ezicacile ezisho ukuthi kuzobonakala kanjani uma sekufanele ukuthi zilandelwe. Yithuba elihle leli lokuthi iNingizimu Afrika yenze into ebonakalayo futhi ezosiza izizukulwane ngalo msebenzi futhi ngithemba ukuthi iG20 izozemukela lezi ziphakamiso, kubenomnyakazo obonakalayo.
Enye into ezosala yigama lethu ekusingatheni kahle imicimbi esezingeni lomhlaba. Abaholi bepolitiki nabamabhizinisi abavakashele ezweni lethu bazobanethuba lokuxoxisana ngqo neNingizimu Afrika futhi bakhe ubudlelwano obusha. Umyalezo wokuthi simi ngomumo ukuhwebelana ucacile kuwo wonke umuntu. Isinqumo seS&P Global ngoLwesihlanu sokubuyekeza indlela iNingizimu Afrika ekleliswe ngayo uma kubhekwa indlela amazwe akhokha ngayo izikweletu itshengisa umsebenzi omuhle esesiwenzile.
Lesi simemezelo sikhulume nangokuthi isingcono indlela umnotho okulindeleke ukuthi ukhule ngayo nokuphatha imali. Ibhekiwe nendaba yokuthi isinciphile ingozi ehambisana ne-Eskom. Ikhulumile futhi nangomgqigqo okhona ngezinguquko ezenziwayo njengoba ibalule neqhaza le-Operation Vulindlela ngendima esikhathuliwe, ikakhulu embonini kagesi nangeTransnet okufaka nokwandisa izinkampani esebenzisana nazo ophikweni lwezitimela.
Iphinde yakhuluma nangokusebenza kahle kwemboni yethu yezimali iqhakambisa ukuzimela nokusimama kwezinhlaka ezinjengeBhange lomBuso nokuthi uhulumeni wobumbano uziseka kangakanani izinguquko.
Nokho iS&P iyazibalula izingozi ezikhona, okufaka nesikweletu esiphezulu, ukusimama kukahulumeni wobumbano, intela yezimpahla emenyezelwe yiMelika, imali omasipala abayikweleta i-Eskom nokungakhuli komnotho. Nakuba zikhona lezi zinto, iS&P ibambelele ekutheni kukhona okuhle okulindelekile futhi kungaphezu kwezingozi ezikhona.
Isinqumo seS&P sibuyisa ithemba ezimakethe zaseNingizimu Afrika ziqhubeka lapho kuqale khona ngoLwesithathu emva kokwethulwa kwe-MTBPS, kube futhi wubufakazi bokuthi impela imali iphethwe okwezikhali zamaNtungwa.
Kubalulekile ukwazi ukuthi yize ukubuyekezwa kwendlela esikleliswe ngayo kuyinto enhle, iNingizimu Afrika kodwa i-BB rating isasibeka endaweni engaphansi kwedingekayo ukuheha abatshalimali.
Ukufinyelela endaweni ezokwenza abatshalimali basithande yiyonanto okufanele siyiphokophele. Imiphumela yaloko izosiza ngezinto eziningi njengoba izokwazi ukusilethela abatshalimali abadinga ukuthi ukleliswe endaweni ethile ukuze bakulalele, kuzokwehlisa izindleko zethu zokuboleka imali, kakhulu futhi kuzokhombisa umhlaba ngokusimama kweNingizimu Afrika nangokuthembeka kwezinguquko. Kungangenisa nemali edingekayo ukutshala kwingqalasizinda nokuguqula umnotho.
Sonke sinenselelo yokutshengisa ukuthi yizinto ezingenzeka lezi futhi umhlaba uzobe usibhekile kuleli sonto.


