Ukuvala kwefemu kukhomba inhlekelele embonini yezithelo ezweni – i-AgriSA
WUBONISWA MOHALE
INHLANGANO yabalimi enkulu eNingizimu Afrika i-AgriSA isixwayise ngokuthi kuzovalwa ngehlahla embonini yezithelo ezweni uma igcina ivalile ifemu efaka izithelo ethinini eseNtshonalanga Kapa.
I-Tulbagh Cannery, yePremier Foods Group, kulindeleke ukuthi ivale ngoNovemba njengoba le nkampani ithi ayisenzi nzuzo.
Esitatimendeni, isikhulu esiphezulu se-AgriSA uMnu uJohann Kotze sithe kuzobalahlekisela ngezizumbulu uma le femu ivala ngoNovemba njengoba kuzobekuyisikhathi sokuvuna, okusho ukuthi abalimi ngeke babenendawo abazohambisa umkhiqizo wabo kuyona.
Uthe iTulbagh Cannery ithatha izithelo ezingamathani awu-55 000 kuya kwawu-60 000 njalo ngonyaka kanti ingenisa uR300 million kubalimi bezithelo. Bawu-200 abalimi abazongabinemali uma igcina ngokuvala nenqwaba yezisebenzi zayo.
FUNDA NALAPHA: https://www.umbele.co.za/2026/05/05/yinhlekelele-ukusweleka-kwemisebenzi-ezweni-izinyunyana/
Isikhulu eziphezulu se-Agri Western Cape uMnu uJannie Strydom sithe kubaphethe kabi ukuthi iPremier Foods isizoyivala ifemu ekubeni bebesalinde ukubonisana nayo ngezinhlelo zokuyihlenga.
Umfelandawonye wezinyunyana iCongress of South African Trade Unions (iCosatu) ugxeke iPremier Foods wanxusa iCompetition Commission ukuthi iphenye.
Ithe akuyona imisebenzi ewu-3 000 kuphela ezophela efemini kodwa iwu-80 000 nangaphezulu imisebenzi ezophela uma kuvala le femu. Kuyona ibala imisebenzi esuka emaplazini kuze kuyofika efemini.
Ithe izophikisa izinhlelo zePremier Foods zokudiliza kodwa uma ziqhubeka izoya enkantolo ukuzimisa futhi izobhikisha. Inxuse uhulumeni waseNingizimu Afrika ukuthi ungenelele kuzo zonke izimboni ezidilizayo kusukela ePremier Foods, eyezindaba nekhiqiza imithi.
I-Premier Foods iqinisekisile kwabezindaba ukuthi ziqalile izinhlelo zokudiliza izisebenzi ngenxa yokuthi ifemu yayo yezithelo ezisethinini ayisayingenisi imali kahle futhi kwehlile nokuthenga umkhiqizo.
Ayithandanga ukwanda kakhulu njengoba izingxoxo zisaqhubeka kanti kuleli sonto kulindeleke ukuthi zonke izinhlaka ezithintekayo zihlangane eCommission for Conciliation, Mediation and Arbitration.

