Kuletha ithemba ukubambisana okusha phakathi kukahulumeni nosomabhizinisi, kuloba uBusi Mavuso
NGESONTO elidlule kuqale enye indlela entsha yokusebenzisana phakathi kosomabhizinisi nohulumeni. Emhlanganweni obuse-Union Building, izinhlangano zamabhizinisi nezikhulu eziphezulu zezinkampani ezinkulu eNingizimu Afrika zihlangane nomengameli nongqongqoshe abaningi ukubhunga ngecebo eliphuthumayo lokubhekana nezinkinga ezisixakile siyizwe.
Sigxile ezintweni ezintathu – ugesi, ezokuthutha nobugebengu. Sekukhona izikhulu eziphezulu ezimbili eziqokwe ukubhekana nesihloko ngasinye, nokuyizona ezizokwengamela ukuthi osomabhizinisi basifaka kanjani isandla.
Lezi yizikhulu eziphezulu ezinamava futhi eziqonda kahle ukuthi kuhlupha kangakanani ukushoda kukagesi, ukuphazamiseka kwezokuthutha nomphumela wobugebengu nenkohlakalo. Zineminyaka eminingi zihola izinkampani ezinkulu.
UNks uNolitha Fakude, usihlalo we-Anglo American SA, noMnu uFleetwood Grobbelar, isikhulu esiphezulu eSasol bazogxila kugesi. UMnu uMxolisi Mgojo, owayeyisikhulu esiphezulu se-Exxaro, noMnu u-Andrew Kirby, isikhulu esiphezulu seToyota South Africa, bazobheka ezokuthutha. Eyobugebengu nenkohlakalo izoholwa wuMnu uNeal Froneman, isikhulu esiphezulu seSibanye, noMnu uJannie Durand, isikhulu esiphezulu seRemgro.
Laba ngabanye babaholi bethu bamabhizinisi abanamava. Bayakhombisa ukuthi sinabantu abaningi kangakanani emabhizinisini abangakwazi ukulekelela uhulumeni ngezinkinga eziphuthumayo ezweni.
Zonke izinhlaka zizosebenzisana nezinhlangano zamabhizinisi. I-Energy Council of South Africa izokweseka ababheke ugesi, i- Business Unity South Africa (iBusa) nePublic Private Growth Initiative bazokweseka abezokuthutha, kuthi uphiko lweBusiness Leadership South Africa (iBLSA) iBusiness Against Crime lizokweseka ababheke ubugebengu nenkohlakalo.
Loku kusebenzisana kwenganyelwe yiBusiness for South Africa engaphansi kweBusa, eyabamba iqhaza elikhulu ekusebenzisaneni ngenkathi kuliwa neCOVID-19.
Uhulumeni naye uhlele izinhlaka zakhe ezifanele. I-National Energy Crisis Committee (iNECOM), I-National Logistics Crisis Committee neJoint Initiative to Fight Crime and Corruption yizona zinhlaka zikahulumeni okuzosetshenziswana nazo. Zizothatha izikhulu zikahulumeni eminyangweni ehlukene, kwi-
Operation Vulindlela, kwiNational Joint Operational nakwezobunhloli.
Umhlangano uhambe kahle futhi bakhuthazekile osomabhizinisi ukuthi babambisane nohulumeni ukubheka ezinye zezinto eziseqhulwini. Akukhulunywa lapha ngemigomo emisha kodwa kukhulunywa ngokulandela imigomo ngokushesha, imigomo okade kwavunyelwana ngayo ezimbonini ezimqoka nangokutshala imali ukuze umnotho uphinde ukhule futhi kubuye ithemba.
Kuzodinga izinsizakusebenza, iningi lazo osomabhizinisi abavele besiza ngazo. Isibonelo nje, iBLSA ifake isandla ekwesekeni iResource Mobilisation Fund ukuze kube khona uR100 million wokusiza iNECOM ithole amakhono adingekayo ukubhekana nenselelo kagesi.
Kuzokwenziwa njalo ukuze kutholakale izinsiza zokweseka ezokuthutha nokulwa nobugebengu. Indlela umhlangano wangesonto elidlule ohambe ngayo, ungikhumbuze indlela enhle esasibambisene ngayo nohulumeni ukulwa neCOVID-19. Kwakugxilwe ekutheni umsebenzi uqhubeke hhayi undendende lwemihlangano.
Njengoba kwenzeka ngesikhathi seCOVID-19, kuzosiza ukuthi abaholi bamabhizinisi abanamava bazolekelela ngesikhathi sabo, esingezukukhokhelwa ukulungisa izinto.
Umengameli uwamukelile lo mzamo futhi uzibophezele ekusebenzisaneni nosomabhizinisi ukuze kulunge izinto. I-BLSA izobamba iqhaza elimqoka njengoba iyingxenye yekomidi elihola lo msebenzi futhi nasenhlanganweni yethu kukhona ezinye izinto ezingasiza ngezindlela ezihlukene.
Kokuthathu lokhu okugxilwe kuhambisana ngqo neqhinga lethu lokusungula okufanele kwenziwe ukuze amabhizinisi asebenze kahle ukukhulisa umnotho. Loku wukuqala kohambo uhulumeni azoluhamba ndawonye nosomabhizinisi.
Izinto okufanele sibhekane nazo zijulile futhi zizodinga ukuthi izinhlangothi zombili zizinikele. Akufanele kubhekwe ipolitiki kodwa kufanele kusetshenzwe.
Kuyangijabulisa ukuthi umengameli uyavumelana nathi ukuthi loku kufanele kube wubudlelwano obuzoqhubeka isikhathi eside. Sidinga kutshalwe imali yemisebenzi ezoqhubeka iminyaka ngeminyaka ukuze sixazulule izinkinga esinazo.
Sisekuqaleni kohambo kodwa ngiyakhuthazeka uma ngibona indlela uhulumeni azimisele ngayo nendlela amabhizinisi asekana ngayo.
- UNksz uMavuso yisikhulu esiphezulu seBLSA
