‘Azisetshenziswe ngokushesha izichibiyelo zomthetho wokuncintisana ukukhulisa umnotho.’ INTATHELI YOMBELE iyabika

KUFANELE kusetshenzwe ngokushesha ukuqinisekisa ukuthi ziyalandelwa izichibiyelo ezenziwa emThethweni wokuNcintisana ngo-2019 ukuze umnotho waseNingizimu Afrika uhlomule.
Loku kushiwo wuKhomishana weKhomishini yokuNcintisana omusha uNks uDoris Tshepe ngenkathi esonga ingqungquthela ebibhunga ngomthetho wokuncintisana, ezonomnotho nemigomo muva nje.
Ngo-2019 umThetho wokuNcintisana wachitshiyelwa ngenhloso yokunika ikhomishini amandla athe xaxa nokubhekela amabhizinisi amancane uma izinkampani ezinkulu zisuke ziphule umthetho wokuncintisana.
Lolu shintsho olwethulwa lusho ukuthi uma iKhomishini yokuNcintisana ihlaziya isicelo sezinkampani ezisuke zifuna ukuhlangana zibe yinkampani eyodwa enye yezinto ezimqoka ezibhekwayo wukuthi leso sinqumo sizowathinta kanjani amabhizinisi amancane kuleyo mboni.
Uma kunezinsolo zokuthi inkampani enkulu iphule umthetho wokuncintisana, umthetho omusha uthi ijoka likuyona inkampani enkulu ukuthi iveze ubufakazi bokuthi akusilo iqiniso loko.
“Asinayo iminyaka ewu-10 yokuzama izinto ezintsha ngezichibiyelo. Kufanele siphuthume, sisenkingeni, umnotho wethu usenkingeni kanti uma sizothola imiphumela esiyifisayo kuzofanele sinyakaze ngokushesha,” kusho yena.
UNks uTshepe, owuqweqwe lommeli eliwungoti womthetho wokuncintisana nowomthethosisekelo, wayesethimbeni elaliluleka umNyango wezokuHweba, iziMboni nokuNcintisana ngenkathi kuchitshiyelwa umthetho.
“Kuyamangaza manje ukuthi sekuyimina osekufanele azisebenzise lezi zichibiyelo. Lezi zichibiyelo zicacisa kahle ukuthi yini umsebenzi wami kwikhomishini.”
UNks uTshepe othathe izintambo kuMnu uTembinkosi Bonakele uncome umsebenzi weKhomishini yokuNcintisana neqhaza layo ekuthuthukiseni umnotho.
“Okwenziwe yikhomishini neCompetition Tribunal neNkantolo yokuDlulisela amaCala okuNcintisana ngesikhathi seCOVID kwakhombisa ukuthi amacala angathethwa ngokushesha. Singafunda kuloko sisebenzise kona ukuzama ukusebenzisa izichibiyelo ngokushesha,” kusho uNks uTshepe.
Engqungqutheleni ongoti nabaholi bakahulumeni badingide ukuthi ungasetshenziswa kanjani umthetho wokuncintisana ukuvikela umnotho, ukuwukhulisa nokuvulela abanye abantu amathuba.
Ingqikithi yengqungquthela ibibheka ukuthi izichibiyelo emthethweni zingasetshenziswa kanjani ukushintsha isimo ezweni. Kudingidwe nangokuthi ukwandisa ukuncintisana embonini yokudla kuzosiza kanjani ukuqinisekisa ukuthi kunokudla okwanele.
Zingaphezu kuka-300 izethameli ebezihambele ingqungquthela, obekungeyokuqala eyenziwa abantu bebuthene ndawonye seloku kwabheduka ubhubhane iCOVID-19.
Kule ngqungquthela iNingizimu Afrika isayine isivumelwano neGibhithe nesizoqinisekisa ukuthi la mazwe ayasebenzisana ukuthuthukisa ezokuncintisana futhi azobambisana ukwenza ucwaningo, izingqungquthela nezigcawu zokucobelelana ngolwazi.

Khonamanjalo, kusasa ikhomishini izoba nombukiso wentsha engosomabhizinisi i-Youth in Business Exhibition emahhovisi omNyango wezokuHweba, iziMboni nokuNcintisana eSunnyside, eTshwane, kusukela ngo-9 ekuseni kuze kube wu-4 ntambama.
Inhloso yalo mbukiso wukusiza intsha engosomabhizinisi ikwazi ukuthola usizo kuhulumeni nokuyilekelela ukuthi ixazulule ezinye zezingqinamba ezenza kube lukhuni ukungena nokukhulisa amabhizinisi ayo. Kulo mbukiso kuzobe kukhona izinhlaka zikahulumeni ezihlukene njengeKhomishini yokuNcintisana, umNyango wokuThuthukisa amaBhizinisi amaNcane, iSmall Enterprise Development Agency, iSmall Enterprise Finance Agency, iNational Youth Development Agency nezinye.

