Amabhizinisi amancane alindele ukudlondlobala kulo nyaka, kuloba uBasetsana Mahapa
NJENGOBA kuqala u-2026, amabhizinisi aseNingizimu Afrika, ikakhulu amancane, ahlela izinto zawo esimweni somnotho okhula kancane, izinguquko ezinqala eziqhubekayo nezinselelo zezindleko ezingapheli.
Ngokusho kwe-Organisation for Economic Co‑operation and Development (i-OECD), kulinganiswa ukuthi umnotho waseNingizimu Afrika uzokhula ngo-1.3% kulo nyaka ngenxa yokuphucuka kwezinto kancane ekutholakaleni kukagesi, ezokuthutha nengqalasizinda nokusebenza kwemithetho enqinde ukusimama kwamabhizinisi.
Umhlahlo wezomnotho weStandard Bank wango-2026 ukhombisa ukuthi izinto zizocaca kangcono esimweni somnotho ngenxa yokuchibiyela inqubo nengqalasizinda eseka amabhizinisi kangcono.
Ngokusho kweBhange lomBuso, ukwehla kwamandla emali kusondelile ezingeni elihlosiwe ngonyaka odlule, okuzoholela ekutheni inzalo yembolekomali ime ndawonye kulo nyaka. Ukuxega kwaleli joka kwenza amabhizinisi ahlele izinto kangcono.
UmGcinimafa uthi umsebenzi wokuqinisa isandla ekusebenzeni kwemali kuyaqhubeka nokubaseqhulwini, njengoba uhulumeni uqhubeka nokunciphisa amazinga esikweletu, ukuphucula indlela yokuqoqa imali nokuqinisa izikhungo zikahulumeni. Nakuba loku kunciphisa umfutho wokukhula ngamandla kodwa kusho ukuqondakala kwenqubo, okuyinto emqoka emabhizinisini.
Ngokusho kwe-OECD, ukusimama komnotho emhlabeni kulindeleke ukuthi kuqhubeke ngalo nyaka kuthi izimakethe ezisafufusa ukusimama kwazo kungaqondakali. KwiNingizimu Afrika lesi simo sasemhlabeni jikelele sifakazela isidingo sokukwazi ukuqhudelana namanye amazwe phesheya, ukunyuka komkhiqizo nokweseka intuthuko yamabhizinisi asezweni.
Amabhizinisi amancane azoqhubeka nokubayimboni enkulu nokuwumqashi omkhulu eNingizimu Afrika. Ngokusho komNyango wokuThuthukisa amaBhizinisi amaNcane, ukusimamisa le mboni kuyaqhubeka nokubaseqhulwini ngenxa yeqhaza lalo ekudaleni imisebenzi, ukwenza izinto ngezindlela ezintsha nokuqina komnotho wezwe.
Ngokusho kwe-Small Business Confidence Index yeStandard Bank, amabhizinisi atshale ekuhleleleni imali, izinto zobuchwepheshe namaqhinga okugcina amakhasimende akhombisa amathuba amakhulu okusimama uma eqhathaniswa nalawo athembele endleleni eyodwa yokwenza imali.
Ukuthola imali kuyaqhubeka nokubangenye yezinselelo ezinkulu emabhizinisini amancane. Leli bhange lithe kulo nyaka kuzokwanda izindlela zokuxhasa ngemali ezididiyele okwezikhungo zezimali ezizimele nezikahulumeni.
Izikhungo zikahulumeni ezinjengeSmall Enterprise Finance Agency ne-Industrial Development Corporation ziyaqhubeka nokubeka eqhulwini ukubolekisa ngemali emikhakheni ethela izithelo ekusimamiseni umnotho, ukukhiqiza ezindaweni eziseduze nokudala imisebenzi. Lezi zikhungo zisabalalise umsebenzi wazo wafaka ukuxhasa amabhizinisi ngosizo olungafaki imali okubalwa kulona izinhlelo zokucija abantu nokufundisa ngokuphatha imali.
Ucwaningo lwangonyaka odlule olwenziwe wuSolwazi u-Ellen Chenesai Rungani waseNorth-West University, olubheka ukusebenza kwamabhizinisi amancane eNingizimu Afrika lukhombisa usizo oluhlanganisa olwemali nokungelona olwemali, olunjengokuqeqesha ngokuphatha nokuhlelela ibhizinisi, lumqoka ekuvaleni igebe ekuthuthusiseni nasekusebenzeni kwamabhizinisi amancane.
Ukusebenzisa ubuchwepheshe kuzoqhubeka nokubayinto emqoka empumelelweni yamabhizinisi kulo nyaka. Ngokukhombisa kocwaningo, amabhizinisi asebenzisa izindlela zokukhokha ngobuchwepheshe, ukuzikhangisa ezinkundleni zobuchwepheshe nokuthatha izinqumo okuncike olwazini olucwaningiwe kuphucula izinga lokufinyelela kumakhasimende nomsebenzi.
Eminothweni yaselokishini nasemakhaya amabhizinisi ayaqhubeka nokusebenzisa ubuchwepheshe obuphathekayo, izinkundla zokuxhumana ngobuchwepheshe nezokuhweba ngobuchwepheshe ukufinyelela kumakhasimende angekho eduze nawo. Lolu shintsho lunciphisa ukuthembela ekuhambeni kwabantu nokuqinisa umsebenzi ngezikhathi zobunzima emnothweni.
Isimo somnotho ngalo nyaka sikhombisa ukuthi uzokhula ngokucophelela, ukushintsha amaqhinga endleleni yokwenza izinto namathuba angcono emabhizinisini azihlele kangcono. Amabhizinisi amancane abeke eqhulwini ukuphatha imali ngobunono, ukusebenzisa ubuchwepheshe nokulalela amakhasimende asethubeni elingcono lokubhekana nobunzima nokuphosa esivivaneni sokusimamisa umnotho ofaka bonke abantu.
Lolu daba luqale lwashicilelwa ku: www.vutivibusiness.co.za

