Ayanele imiholo ukuthenga ukudla okwanele eNingizimu Afrika – ucwaningo
WUSLIINDILE KHANYILE
UKUDLA okwanela umndeni bekuwuR5 488,06 ngoSepthemba njengoba kunyuke ngoR8,26 noma u-0,2% uma kuqhathaniswa nango-Agasti kanti uma kuqhathaniswa nonyaka odlule kunyuke ngoR108,64 noma ngo-2,0%.
Loku kuvele ocwaningweni olubheka amanani okudla olwenziwa yiPietermaritzburg Economic Justice & Dignity. “NgoSepthemba, ekudleni okuwu-44 okubhekwe amanani akho, okuwu-21 kunyukile, kwathi okuwu-23 kwehla. Ekudleni okunyuke ngo-5% naphezulu kubalwa u-anyanisi (ngo +14%), i-butternut(ngo +7%), ubhanana (ngo +19%) nama-aphula (ngo +5%). Ekudleni okunyuke ngo-2% nangaphezulu kubalwa usawoti (ngo +3%), amazambane (ngo +4%), u-curry powder (ngo +4%) nesobho (ngo +2%),” kuveza lolu cwaningo.
Ekudleni okwehle ngaphezu kwango-5% kubalwa usu lwenkomo (ngo -5%), utamatisi (ngo -8%) nespinashi (ngo -5%). Okwehle ngaphezu kwango -2% kubalwa itiye (ngo -2%), amaqanda (ngo -2%), amanqina enkukhu (ngo -4%), isibindi senkomo (ngo -3%), inyama yenkomo (ngo -3%), i-wors (ngo -2%), ufishi(-2%), iklabishi (ngo -4%), ubhontshisi osethinini (ngo -2%), i-peanut butter (ngo -2%) nojamu wampentshisi (ngo -3%).
Uma kubhekwa ngokwezindawo ucwaningo olugxile kuzona, amanani anyuke kanje: eGoli (ngo +R23,98), eThekwini (ngo +4,26), eMgungundlovu (ngo +R70,03) naseMthatha (ngo +58,29). Izindawo lapho ehle kuzona yiseCape Town (ngo -R29,31), eSpringbok (ngo -R43,78) naseMtubatuba (ngo -R76,85).
Lolu cwaningo lwenziwa ezitolo zokudla eziwu-52 nasemabhusha awu-36 eGauteng, KwaZulu-Natali, eNtshonalanga Kapa, eMpumalanga Kapa naseNyakatho Kapa.
Aphuma nje la manani, ngesonto elidlule iStatistics South Africa sidalule ukuthi ukukhuphuka kokwehla emali kube wu-4,4% ngo-Agasti kusuka ku-4,3% ngoJulayi.
Luchaza uphiko olubheka izibalo ezweni, luthe lokhu kudalwe kakhulu wukuthi amanani okudla neziphuzo ezingenatshwala anyukile, nobekungokokuqala kusukela ngoNovemba wango-2025 njengoba enyukele ku-1,1% ngo-Agasti, esuka ku-0,9% ngoJulayi.
FUNDA NALAPHA: https://www.umbele.co.za/2023/09/21/amakhasimende-ayaphuza-ukuhlomula-uma-kwehla-amanani-okudla-uslindile-khanyile-uyabika/
“Amanani enyama ayashiyana njengoba awengulube eqhubeka nokunyuka, kuthi awenkomo ayehla. I-ham nobhekeni kunyuke ngo-8,6%, kwathi inyama yengulube yakhuphuka ngo-6,6% ezinyangeni eziwu-12 kuze kufike ngo-Agasti. Uma kuqhathaniswa namanani enyama yenkomo ngesikhathi esifanayo, ehlile njengoba awenyama eyisishebo enciphe ngo-5,3%, kwathi isiteki sehla ngo-3,9% kanti-mince yehle ngo-3,8% kunangonyaka odlule,” kusho iStats SA.
Kuqapheleke ngenyanga edlule ukuthi amanani kafishi anyukile kanti nango-Agasti kuqhubekile loku njengoba ekhuphuke ngo-7,5%, esuka ku-6,6% ngoJulayi. I-Stats SA ithe amanani otshwala nogwayi ehle ngo-0,1% uma kuqhathaniswa nangoJulayi. “Imvamisa lamanani ehla ngoDisemba,” kusho iStats SA.
Amanye amanani ehlile awezinto zokuthutha abawu-8,8%. Asuke ku-8,9% ngoJulayi. Loku kubangwe wukwehla kwamanani kaphethroli abewu-20,0% ngo-Agasti, esuka ku-20,6% ngoJulayi. Anciphe ngo-2,0% phakathi kwangoJulayi nango-Agasti, kwathi akadizili anyuka ngo-3,1%.
Ucwaningo lwePietermaritzburg Economic Justice & Dignity Group lubheke nokuthi kwenzekani ngemiholo yabantu uma kuqhathaniswa namanani okudla nawokuthutha ezweni.
Ucwaningo lwangoSepthemba kuveze ukuthi uma kubhekwa ukuthi imali encane okufanele iholwe wumuntu eNingizimu Afrika iwuR5 078,64 nokuthi umholo womuntu wondla cishe abantu abane, abantu abahola le mali basale noR1 799,19 uma sebekhiphe imali yokugibela nekagesi okuwuR3 279,45 noma u-64,6% womholo.
“Ukudla kuthengwa emva kokukhipha imali yokugibela nekagesi. NgoSepthemba, ukudla okuncane okunomsoco komndeni onabantu abane bekuwuR3807,11, okusho ukuthi imali yokudla ishode ngo-52,7% noma ngoR2 007,92,” kusho ucwaningo.
Lubheke nabaphila ngezibonelelo zabantwana abahola uR580 ngenyanga ngengane iyinye. Kubona kuvele ukuthi bashoda ngo-40% ukuze bakwazi ukuthengela ingane ukudla okunomsoco, njengoba cishe kuwuR970,27.

