Asimile Siyaqhuba: iminyaka emihlanu yokwenza izindawo ezihlanzekile eThekwini
INTATHELI KAMASIPALA
UMASIPALA waseThekwini uyaqhubeka nokuqhakambisa umsebenzi wawo weminyaka emihlanu wokuhlinzeka umphakathi ngezidingo ngokuqhakambisa umsebenzi woPhiko lokuQoqa Izibi ekwezeni idolobha elihlanzekile, eliphephile nelisimeme.
Lo msebenzi uyingxenye yomkhankaso i-Five-Year Service Delivery Milestones, onendikimba ethi “Asimile Siyaqhuba: Resilience Through Adversity”, okusho ukuphokophela ebunzimeni.
Lo mkhankaso ugxile emsebenzini owenziwe kusukela ngo-2021 kuya ngo-2026, lapho umasipala uqhubeke khona nokuletha izidingo ezibalulekile kwizakhamuzi, amabhizinisi nezimboni naphezu kwezinselelo ezihlukene umasipala obubhekene nazo.
FUNDA NALAPHA: https://www.umbele.co.za/2026/06/30/asimile-siyaqhuba-sekuphele-iminyaka-emihlanu-umasipala-wasethekwini-uqinisekisa-ugesi-othembekile/
Lolu phiko lunengqalasizinda ebanzi yezinsiza okubalwa kuzona izindawo zokusebenza eziwu-32, iziteshi zokudlulisa udoti eziyisithupha, izindawo zokulahla udoti ezine, izindawo zezingadi eziwu-22 ezinendawo yokulahla izinto ezigayekayo, izindawo ezimbili ezisebenza nge-gas, nezikhungo ezintathu zokuhlunga uketshezi oluphuma kulezi zindawo.
Le ngqalasizinda isiza ukuthi kuhlinzekwe izidingo ezibalulekile emakhaya, ezimbonini nasemabhizinisini, kanti masonto onke kuqoqwa udoti emizini engaphezu kwesigidi.
Imigwaqo yedolobha ihlanzwa nsuku zonke, kanti enkabeni yedolobha umsebenzi wokuhlanza wenziwa kathathu ngosuku, wenziwa ngamapayipi amanzi anamandla nemishini yokushanela imigwaqo.

Ukuwasha imigwaqo ngamanzi anamandla ngeminye yemisebenzi eyenziwe wumasipala nsuku zonke
Ezindaweni ezinemijondolo, lapho izinselelo zokuhlela nokufinyelela khona zivame ukubankulu, lolu phiko lusebenzisane nosonkontileka ukuqinisekisa ukuthi ukuqoqa udoti nokushanela imigwaqo kwenziwa njalo.
Ukulahla udoti ngokungemthetho kusaqhubeka nokuba yinselelo enkulu kodwa umasipala uyixazulula ngohlelo i-Illegal Dumping Eradication Programme, olwenziwa ngemikhankaso yokuhlonipha umthetho nokusebenzisana nemiphakathi.
Kwezinye izindawo, umasipala usebenzisane nabalingani okubalwa kubona iWildlife and Environment Society of South Africa ukuvuselela izindawo ezithintekayo, kutshalwe izihlahla ukubuyisela isithunzi semvelo nokuphepha kwemiphakathi.
Eminyakeni emihlanu edlule, kuqoqwe udoti ongamathani ayizinkulungwane minyaka yonke, okuholele ekwakheni izindawo ezihlanzekile, ezinempilo neziphephile kwizakhamuzi zaseThekwini.
Ngaphezu kokuqoqa udoti, lolu phiko lubeke phambili ukufundisa umphakathi ngokuvikela imvelo nokuqoqa udoti. Izinhlelo ezinjenge-Back-to-School Initiative nopopayi ofundisa ngezibi uNono, zisize izingane ziqonde ukubaluleka kokulahla udoti ngendlela efanele zisencane.
Imikhankaso enjenge-#BinIt iqhubekile nokukhuthaza izakhamuzi ukuthi zigcine idolobha lihlanzekile, zihlukanise izinto ezigayekayo futhi zigweme ukulahla udoti ezindaweni ezingafanele.
Ukuvikela imvelo kusemqoka emsebenzini walolu phiko. Izinhlelo zokugaya izinto kabusha ukunciphisa udoti oya ezindaweni zokuwulahla, imikhankaso i-e-waste ne-bulk waste zinike izakhamuzi izindlela eziphephile zokulahla izinto zikagesi nezinto eziwudoti ezinkulu zasemakhaya.
Izindawo ezine zokulahla udoti zalolu phiko zithatthe amathani cishe awu-900 000 kadoti ojwayelekile ngonyaka kanti umsebenzi wazo wenziwa ngokuhambisana nemithetho yemvelo nezindlela ezifanele zokuhlenga imvelo nokwakha izindawo zokuhlala eziphephile nezihlanzekile.
Ukulungisa imizila yokuqoqa kukadoti, ukusebenzisa izimoto kahle nokuhlela umsebenzi ezindaweni zonke kusize ukusimamisa ukusebenza, ukunciphisa ukuphazamiseka nokuletha izidingo kwizakhamuzi ngendlela ethembekile.
UPhiko oluQoqa Izibi luhole imikhankaso yokuhlanza, izinhlelo ezikoleni nokuxoxisana nemiphakathi ngenhloso yokwakha isiko lokunakekela imvelo nokuhambisana ne-National Waste Management Strategy.
Okunye okukhuthazayo wukubamba iqhaza kwalolu phiko ku-Metro Trading Services Reform Programme, okuholele ekwakhiweni kwe-Turnaround Strategy egxile ekunciphiseni udoti, ukuvuselela izindlela zokuwuqoqa nokuvuselela umkhakha wokuvuselela izinto ngokuzigaya.
Kule minyaka emihlanu, umsebenzi walolu phiko ukhombise ukuthi ukuhlinzeka ngezidingo akugcini ngokuqoqa udoti kuphela kodwa kuphucula izindlela zokuqoqa udoti kubengezesimanje nokuvuselela imboni kadoti.

